پایانه فروشگاهی؛ قانونی که دیگر هیچ فروشندهای نمیتواند نادیده بگیرد.
این روزها در تهران، کمتر صنفی پیدا میشود که نام «پایانه فروشگاهی» و «سامانه مودیان» را نشنیده باشد. اما بسیاری هنوز نمیدانند دقیقاً تکلیف چیست و آیا شامل حالشان میشود یا نه.
در این مقاله، بدون اصطلاحات پیچیده و حقوقی، قدم به قدم توضیح داده میشود:
- پایانه فروشگاهی دقیقاً چیست؟
- کدام مشاغل در تهران مشمول هستند و کدام معاف؟
- مهلتها و جرائم در این زمینه به چه صورت است؟
و در نهایت مثال های واقعی از فروشندگان تهرانی که این قانون را به درستی اجرا کرده است.
پایانه فروشگاهی یعنی چه؟
طبق قانون، پایانه فروشگاهی به هر دستگاهی گفته میشود که امکان اتصال به شبکههای الکترونیکی پرداخت رسمی کشور و سامانه مودیان را داشته باشد و قابلیت صدور صورتحساب الکترونیکی داشته باشد.
یعنی:
– دستگاه کارتخوان (POS)
– درگاه پرداخت اینترنتی
– نرمافزار فروشگاهی روی تبلت یا لپتاپ
– هر وسیله دیگری که پول دریافت میکند و رسید الکترونیکی میدهد
مثال:
آقای رضا صاحب یک فستفود در تهرانپارس است. مشتری که کارت میکشد، کارتخوان ایشان باید به سامانه مودیان متصل باشد. دیگر خبری از دفاتر دستنویس یا صورتحساب کاغذی نیست. همه چیز آنلاین ثبت میشود.
جدول مشمولین و معافین (مرجع سریع برای هر صنفی)
برای اینکه خواننده گیج نشود، جدول زیر تمام دستههای شغلی در تهران را پوشش میدهد:
|
دسته مشمولان |
مثال در تهران | تکلیف اصلی |
|
اصناف خرد (سوپرمارکت، لباسفروشی، آرایشگاه) |
سوپرمارکت نصرت در جنتآباد | نصب پایانه فروشگاهی + صدور صورتحساب الکترونیک برای هر مشتری |
| وکلا و مشاوران حقوقی | دفتر وکالت در ونک | در صورت ارتباط با مصرفکننده نهایی، پایانه الزامی است |
| پزشکان و دندانپزشکان | مطب در الهیه | مشمول مانند وکلا |
| رستورانها و کافیشاپها | فستفودهای صادقیه | حتماً مشمول (حتی اگر واحد کوچک باشد) |
| مشاورین املاک | املاکیهای تهرانپارس |
مشمول و موظف به نصب پایانه |
| کشاورزان و دامداران (ماده ۸۱ قانون مالیات مستقیم) | باغداران لواسان |
فعلاً معاف |
| قالیبافان و صنایع دستی (ماده ۱۴۲) | کارگاه فرش در شمیران |
فعلاً معاف |
نکته مهم: حتی مشاغل معاف هم باید بدانند که در بلندمدت، همه ملزم به عضویت در سامانه مودیان خواهند شد.
چهار قدم ساده برای مشمولین
هر صاحب کسب و کاری که مشمول است، فقط باید این مراحل را طی کند:
- ثبتنام در سامانه my.tax.gov.ir (با شماره ملی یا شناسه ملی)
- دریافت گواهی امضای الکترونیک (از شرکتهای معتمد سازمان امور مالیاتی)
- دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی
- اتصال پایانه فروشگاهی (کارتخوان، نرمافزار، درگاه پرداخت) به سامانه مودیان
مثال واقعی:
آقای احمدی، صاحب یک موبایل فروشی در پاساژ علاءالدین تهران، این چهار قدم را انجام داد. حدود سه ساعت زمان برد (بیشتر آن صرف دریافت امضای الکترونیک شد). اما الان خیالش راحت است که نه جریمه میشود و نه مشتریهایش دچار مشکل میشوند.
جرائم عدم اجرا (بازدارنده اما واقعی)
قانون برای کسانی که پس از فراخوان اقدام نکنند، جرائم زیر را در نظر گرفته است:
- جریمه نقدی: ۱۰ درصد از مجموع فروش سالانه یا حداقل ۲ میلیون تومان (هر کدام بیشتر باشد)
- محرومیت از معافیتها و مشوقهای مالیاتی
- عدم تعلق اعتبار مالیاتی به صورتحسابهای صادر شده
مثال برای درک بهتر اندازه جریمه:
فرض کنید یک مغازه در تهران سالی ۵ میلیارد تومان فروش داشته باشد. ۱۰ درصد آن میشود ۵۰۰ میلیون تومان جریمه. رقمی که میتوانست یک سال اجاره مغازه را پوشش دهد.
چه کسانی حتماً باید پایانه فروشگاهی نصب کنند؟
|
دسته |
مثال |
|
تمام اصناف خرد و کلان |
سوپرمارکت، لباسفروشی، آرایشگاه، طلافروشی |
| رستورانها و کافیشاپها |
حتی یک فستفود کوچک در تهرانپارس |
| وکلا، پزشکان، دندانپزشکان |
در صورت ارتباط با مردم عادی (مصرفکننده نهایی) |
|
مشاوران املاک |
حتماً |
| دفاتر اسناد رسمی و پیشخوان دولت |
حتماً |
|
کلیه اشخاص حقوقی (شرکتها) |
بدون استثنا |
مصرفکننده نهایی کیست؟
شخص حقیقی که کالا یا خدمات را برای استفاده شخصی میخرد، نه برای فروش مجدد. مثلاً شما که یک بطری آب میخرید، مصرفکننده نهایی هستید
چه کسانی فعلاً معاف هستند؟
-
کشاورزان، دامداران، باغداران (ماده ۸۱ قانون مالیاتهای مستقیم)
-
قالیبافان و صنایع دستی (ماده ۱۴۲)
-
صاحبان مشاغل با فروش سالانه کمتر از ۱۰ میلیارد ریال (گروه سوم) – البته این معافیت موقت است
هشدار: در بلندمدت، طبق برنامه سازمان امور مالیاتی، همه فعالان اقتصادی باید وارد سامانه مودیان شوند.
مهلتهای قانونی (بر اساس قانون تسهیل)
|
نوع کسب و کار |
مهلت تقریبی (وضعیت فعلی) |
| شرکتهای بورسی و دولتی |
مهر ۱۴۰۲ (گذشته – قابل جبران با جریمه کمتر) |
|
سایر اشخاص حقوقی (شرکتها) |
دی ۱۴۰۲ (گذشته – هر چه سریعتر اقدام شود بهتر است) |
| صاحبان مشاغل (اصناف، وکلا، پزشکان و…) |
دی ۱۴۰۲ (هنوز بسیاری اقدام نکردهاند، اما در معرض جریمه هستند) |
- توصیه میشود حتی اگر مهلت گذشته است، هرچه سریعتر ثبتنام انجام شود تا جریمه سنگینتر نشود.
خلاصه سریع برای کسانی که وقت کم دارند
- پایانه فروشگاهی = کارتخوان، نرمافزار فروش، درگاه پرداخت متصل به سامانه مالیات.
- مشمولین = تقریباً همه اصناف، وکلا، پزشکان، شرکتها (به جز کشاورزی، قالیبافی و چند استثنای مشخص).
- جریمه عدم اجرا = ۱۰٪ فروش یا حداقل ۲ میلیون تومان.
- قدم بعدی = مراجعه به my.tax.gov.ir و طی چهار مرحله ثبتنام.
مهلتها تمام شده؟ چه کنیم؟
بله، مهلت قانونی برای اکثر مشاغل پایان دی بود. اما هنوز راه جبران وجود دارد:
-
سازمان امور مالیاتی برای خوداظهاری (یعنی خودتان بیایید و ثبتنام کنید بدون اینکه آنها شما را احضار کنند) گاهی بخشودگی یا تخفیف جریمه اعمال میکند.
-
هرچه زودتر اقدام کنید، جریمه کمتری میپردازید.
توصیه اکید: حتی اگر دیر کردهاید، امروز اقدام کنید. فردا ممکن است جریمه ۱۰ درصدی به طور کامل اعمال شود.
یک سوال مهم برای خواننده
آیا میدانستید حتی اگر کارتخوان نداشته باشید، ولی از درگاه اینترنتی یا نرمافزار فروشگاهی استفاده کنید، همان هم مشمول قانون «پایانه فروشگاهی» محسوب میشود؟
بسیاری از کسبه فکر میکنند «کارتخوان ندارم پس تکلیفی ندارم» – در حالی که این تصور اشتباه است.
اگر این مطلب مفید بود، برای دوستان صنفی خود ارسال کنید.
برای دریافت مشاوره تخصصی مالیاتی در تهران، میتوانید با کارشناسان این مجموعه تماس بگیرید یا فرم تماس در سایت را پر کنید.
قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان دیگر یک «پیشنهاد» نیست. یک تکلیف قانونی است که فرار از آن جز جریمه و دردسر چیزی ندارد.
شما دو راه بیشتر ندارید:
-
راه اول: نادیده بگیرید، بعداً یک نامه جریمه ۱۰ درصد فروشتان به دستتان برسد و حسرت بخورید.
-
راه دوم: همین امروز اقدام کنید، شاید با تخفیف جریمه از این ماجرا رد شوید و خیالتان از بابت سالهای آینده راحت باشد.
انتخاب با شماست.
اما اگر نیاز به کمک دارید، کارشناسان مالیاتی این مجموعه آمادهاند تا بدون نگرانی و در کوتاهترین زمان، ثبتنام شما را انجام دهند.
