تمدید قرارداد اجاره مسکن یکی از مراحل رایج در روابط بین موجر و مستأجر است که معمولاً در پایان مدت اجاره انجام میشود. آگاهی از هزینه تمدید قرارداد اجاره مسکن برای طرفین اهمیت زیادی دارد، زیرا این هزینهها شامل مواردی مانند هزینه بنگاه املاک اجاره ، حقالتحریر مشاور املاک و گاهی هزینه املاک مسکن در زمان ثبت رسمی قرارداد است. در واقع، مبلغی که هنگام تمدید پرداخت میشود، تنها مربوط به افزایش اجاره بها نیست، بلکه هزینههای خدمات ثبت و تنظیم قرارداد نیز در آن نقش دارند. شناخت دقیق این مبالغ، به مستأجر و مالک کمک میکند تا از بروز اختلافات جلوگیری کرده و روند تمدید قرارداد را با اطمینان و شفافیت بیشتری انجام دهند.
هزینه تمدید قرارداد اجاره مسکن چیست؟
تمدید قرارداد اجاره به معنای ادامه قرارداد قبلی با شرایط جدید (از جمله مبلغ اجاره، مدت زمان و تعهدات طرفین) است. هزینه تمدید قرارداد شامل مبالغی است که برای خدمات ثبت، تنظیم و گاه تأیید رسمی قرارداد پرداخت میشود. این هزینهها معمولاً به عوامل زیر بستگی دارند:
- مبلغ رهن و اجاره فعلی
- محل ملک و تعرفه منطقه
- نحوه تنظیم قرارداد (در بنگاه، دفترخانه یا توافق شخصی)
- نوع ملک (مسکونی، تجاری یا اداری)
به طور کلی، هزینه تمدید قرارداد نسبت به عقد قرارداد جدید کمتر است، اما همچنان طبق تعرفه اتحادیه مشاوران املاک باید پرداخت شود.
مقاله پیشنهادی: متن فسخ قرارداد اجاره توسط مستاجر
هزینه بنگاه املاک برای تمدید قرارداد اجاره
زمانی که تمدید قرارداد از طریق مشاور املاک انجام میشود، بنگاه طبق تعرفه مصوب اتحادیه مشاوران املاک مبلغی را بهعنوان حقالتحریر دریافت میکند. طبق عرف بازار:
- برای تمدید قرارداد اجاره، معمولاً یکچهارم کارمزد قرارداد جدید دریافت میشود.
- این مبلغ بسته به منطقه و میزان اجاره بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان متغیر است.
نحوه محاسبه:
حق کمیسیون هر طرف = (مبلغ رهن ÷ ۴,۰۰۰,۰۰۰ + اجاره ماهانه) × ۰.۲۵٪
برای تمدید قرارداد، تنها حدود ۲۵٪ از این مبلغ بهعنوان کارمزد پرداخت میشود.
این هزینه تحت عنوان هزینه بنگاه املاک اجاره شناخته میشود و باید توسط طرفین (معمولاً بهصورت نصفنصف بین موجر و مستأجر) پرداخت گردد.
هزینه املاک مسکن در زمان تمدید قرارداد
در برخی موارد، طرفین ترجیح میدهند قرارداد خود را بهصورت رسمی در دفترخانه اسناد رسمی ثبت کنند. در این حالت، علاوه بر کارمزد بنگاه، مبالغ دیگری تحت عنوان هزینه املاک مسکن نیز مطرح است، از جمله:
- تمبر مالیاتی و مالیات بر اجاره
- حقالتحریر دفترخانه رسمی
- هزینه ثبت قرارداد در سامانه املاک و اسکان کشور
این هزینهها معمولاً بین ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان متغیر است و بسته به ارزش اجاره و نوع ملک تغییر میکند.
افزایش اجاره بها هنگام تمدید قرارداد
یکی از مهمترین بخشهای تمدید قرارداد، تعیین اجاره بهای جدید است. معمولاً موجر هنگام تمدید، درخواست افزایش اجاره میدهد که این افزایش باید یا بر اساس توافق طرفین یا مطابق دستورالعمل دولت باشد. طبق مصوبه دولت:
- در تهران حداکثر ۲۵ درصد افزایش مجاز است.
- در سایر کلانشهرها حداکثر ۲۰ درصد.
- در سایر شهرها ۱۵ درصد.
توجه داشته باشید که افزایش بیشتر از این حد، در صورت عدم رضایت مستأجر، میتواند در مراجع قضایی مورد اعتراض قرار گیرد.
نکات حقوقی و قانونی تمدید قرارداد اجاره
تمدید قرارداد باید حتماً بهصورت کتبی و با امضای هر دو طرف انجام شود.
تاریخ جدید، مبلغ اجاره و شرایط تمدید باید در متن ذکر شود.
اگر قرارداد در بنگاه ثبت میشود، مشاور املاک موظف است نسخه جدید را در سامانه معاملات املاک و مستغلات کشور ثبت کند.
در صورتی که تمدید بدون حضور مشاور انجام شود، بهتر است طرفین نسخهای از قرارداد قبلی را ضمیمه تمدیدنامه کنند تا از لحاظ حقوقی معتبر باشد.
چگونه هزینه تمدید قرارداد را کاهش دهیم؟
اگر موجر و مستأجر رابطه خوبی دارند و تمایل دارند هزینه اضافی نپردازند، میتوانند قرارداد را بدون مراجعه به بنگاه تمدید کنند. کافی است یک تمدیدنامه اجاره در ادامه قرارداد قبلی نوشته و امضا کنند.
روشهای دیگر برای کاهش هزینهها عبارتاند از:
- ثبت آنلاین قرارداد در سامانه رسمی وزارت راه و شهرسازی
- پرهیز از تمدید در دفاتر غیررسمی یا واسطههای اضافی
- توافق شفاف درباره تقسیم هزینههای بنگاه
جمعبندی
هزینه تمدید قرارداد اجاره مسکن ترکیبی از کارمزد بنگاه، هزینههای مالیاتی و گاه حقالتحریر دفترخانه است. مبلغ دقیق به نوع ملک، مبلغ اجاره و روش تنظیم قرارداد بستگی دارد، اما در اغلب موارد بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان متغیر است.
آگاهی از جزئیات هزینه بنگاه املاک اجاره و هزینه املاک مسکن به مستأجر و مالک کمک میکند تا تصمیم درستی درباره نحوه تمدید بگیرند و از اختلافات یا پرداختهای غیرقانونی جلوگیری کنند. در نهایت، بهترین رویکرد، شفافسازی تمامی جزئیات در زمان تمدید و رعایت قوانین رسمی معاملات املاک است.
مقاله پیشنهادی: اجاره نامه دستی
نمونه متن تمدید قرارداد اجاره مسکن
این تمدیدنامه اجاره در تاریخ ………………… بین طرفین ذیل بر اساس مفاد قرارداد اجاره شماره …………… مورخ …………… منعقد میگردد:
ماده ۱- مشخصات طرفین
موجر (مالک): آقای / خانم ………………………………… فرزند ……………… به شماره ملی ……………………… و نشانی ……………………………………………………………………………
مستأجر: آقای / خانم ………………………………… فرزند ……………… به شماره ملی ……………………… و نشانی ……………………………………………………………………………
ماده ۲- موضوع اجاره
عبارت است از تمدید قرارداد اجاره مربوط به یک واحد ………… واقع در ……………………………………………………… که قبلاً طبق قرارداد مذکور در اختیار مستأجر قرار گرفته است.
ماده ۳- مدت اجاره
مدت اجاره از تاریخ …………… لغایت …………… به مدت ………… ماه / سال تمدید میگردد.
ماده ۴- مبلغ و شرایط پرداخت اجاره
مبلغ رهن (ودیعه) معادل ……………………… ریال و اجارهبهای ماهانه مبلغ ……………………… ریال تعیین گردید که مستأجر موظف است اجاره هر ماه را حداکثر تا روز ……… همان ماه به موجر پرداخت نماید.
در صورت افزایش مبلغ اجاره نسبت به قرارداد قبلی، میزان افزایش با توافق طرفین صورت گرفته و هیچگونه ادعایی از طرف دیگر پذیرفته نخواهد بود.
ماده ۵- سایر شرایط قرارداد
کلیه مفاد قرارداد اجاره اولیه (شماره و تاریخ ذکرشده در صدر این تمدیدنامه) به قوت خود باقی است و این تمدید صرفاً از حیث مدت و مبلغ اجاره انجام میگیرد، مگر آنکه در این سند به نحو دیگری توافق شده باشد.
در صورتی که هر یک از طرفین قصد فسخ قرارداد را داشته باشد، موظف است حداقل ……… روز قبل از پایان مدت اجاره، مراتب را به صورت کتبی اعلام نماید.
ماده ۶- امضا و تایید طرفین
این تمدیدنامه در دو نسخه متحدالمتن تنظیم و امضا شده که هر نسخه دارای اعتبار واحد است و نزد طرفین (و در صورت لزوم نزد مشاور املاک) نگهداری میشود.
امضای موجر: ……………………………………….
امضای مستأجر: ……………………………………….
امضای شاهد / مشاور املاک: ……………………………………….
قوانین و مقررات مربوط به کمیسیون تمدید قرارداد اجاره
قوانین شورای حل اختلاف و دفاتر املاک
دفاتر مشاور املاک موظف هستند مطابق قانون اجرایی معاملات ملکی و آییننامه صنفی دفاتر املاک عمل کنند. شورای حل اختلاف در صورت بروز اختلاف بین مستاجر، موجر و بنگاه، میتواند میزان کمیسیون تمدید قرارداد اجاره و نحوه پرداخت آن را تعیین یا تعدیل کند. قراردادهای تمدید بدون ثبت در دفاتر املاک ممکن است در صورت بروز اختلاف، حقوق طرفین را کمتر تضمین کند.
حقوق مستاجر و موجر در پرداخت کمیسیون
مستاجر موظف به پرداخت کمیسیون تمدید قرارداد اجاره بر اساس توافق قانونی است، ولی مبلغ نمیتواند بیشتر از نرخ مصوب اتحادیه یا توافق طرفین باشد. موجر نیز موظف است در صورت استفاده از خدمات بنگاه، همکاری کرده و پرداخت به موقع کمیسیون تمدید قرارداد اجاره را تضمین کند. در قراردادهای تمدید، امکان تقسیم سهم کمیسیون بین مستاجر و موجر وجود دارد، اما باید این مورد در قرارداد قید شود.
تغییرات قانونی اخیر در کمیسیون تمدید قرارداد اجاره
قانونگذار در سالهای اخیر، برای جلوگیری از سوءاستفاده، سقف و نرخ مشخصی برای کمیسیون تمدید قرارداد اجاره تعیین کرده است. برخی تغییرات شامل حذف یا کاهش درصد کمیسیون برای تمدیدهای کوتاهمدت یا تمدیدهای مکرر است. رعایت این تغییرات برای بنگاهها و طرفین قرارداد الزامی است و عدم رعایت میتواند مشمول جریمه یا عدم اعتبار قرارداد شود.
